آخرین مطالب
امکانات وب
حتی بعد از مهاجرت به ایران نوادگان علی پناه بیگ گله های گوزن زیادی در کنار گاو وگوسفندداشته اند اما به مرور زمان بنا به دلایلی دیگر نتوانسته بودند گوزن نگهدارند در بین این اشخاص گله های گوزن سلیمان بیگ (ازنوادگان علی پناه بیگ)زبانزد خاص وعام بوده است حتی در این زمان هم از گله های گوزن اوگفته میشود.
فرستنده مطلب : جناب آقای سهند کریمی گیگلو و آرمان نعمتی گیگلو
ساختار جمعیتی طایفه گیکلو
ازنظرجمعیتی طایفه گیکلودربین طوایف بیشترین جمعیت راداردچون بیشترین تیره ها رادارد.تیره های گیکلوعبارتندازعلی پناهلو حاج حسن لو آبشلو قیرولو حاج ایمانلو قایتارانلو تومارلو حاج جعفرلو خان حسینلو اقاجعفرلو نظرلو قاراپیتیقلو اروجلو رمضانلو لال گئدلو مصطفی لو ناقیلو جبیلو موسی لو بزاغلو میرزاعلیلو محمدعلیلو فتحعلیلو حاج فرج لو آلیشانلو خلیل لو ججانلو وگون اولی میباشند که گون اولی قبلا خود طایفه بوده است.
درطایفه گیکلو همه ی تیره ها ازیک نسل نمیباشند ولی تعدادی از تیره ها باهم از یک نسل میباشندمثل علی پناهلو حاج حسن لوآبشلو وقیرولو این تیره ها همگی از نسل علی پناه بیگ میباشند.ویاتیره های دیگری مثل خلیل لو ججانلو محمدعلیلو فتحعلیلوحاج فرج لو وآلیشانلواینهاهم نیزباهم ازیک نسل میباشند.بعضی ازتیره ها هم نیز درزمانهای مختلف به طایفه گیکلو ملحق شده اندمثلاتیره ی مصطفی لو ازکرمانشاه آمده وبه گیکلو پیوسته است.وتیره گون اولی نیز قبلا خود طایفه بود بعدها به گیکلو پیوسته است.
بعضی ازطایفه های دیگر مثل قوجابیگلو وعیسی بیگلو کلا ازیک نسل میباشنداین دوطایفه ازنسل قوجابیگ میباشند.قوجابیگ پسر یونسورپاشابود.درطایفه گیکلودوخاندان در قدرت بوده است که اولین خاندان ازتیره ی علی پناهلو ودومین(آخرین خاندان)تیره ی حاج فرج لو بوده است.طبق اسنادوگفته های معمرین گیکلوهای اصیل همان اولین خاندان حاکم که ازنسل علی پناه بیگ بودمیباشند.
ولی چون اخرین خاندان حاکم از نسل حاج فرج بیگ بود بعضی از افراد به اشتباه گیکلوهای اصیل راحاج فرج لوهارامیدانند.علیرضا محمدرضاوآقارضا سه برادر بوده اند که نسل محمدرضاتیره ی خلیل لو نسل آقارضاتیره ی ججانلو ونسل علیرضا(پدرکربلایی محمدعلی)تیره های محمدعلیلو فتحعلیلو حاج فرج لو و آلیشانلو میباشند.این خاندان از اواسط قرن نوزدهم به بعد به طایفه گیکلو ملحق شده بودند واز این خاندان حاج فرج وبرادرزاده اش آلیشان قدرت راازدست عباس سرتیپ(ازنوادگان علی پناه بیگ)خارج کرده بودند.پسران حاج فرج عبارتند ازبالاخان که بدست آلیشان کشته شده بود حاتم بیگ(ریسی) حاج محمود سولدوز ایلدیر کنتو بهرام(رضایی) هاذار احمدخان(حاتمی) خاسای وردعلی(شهریار) مطلب(فرجزاده)میباشند.
فرستنده مطلب : جناب آقای فرشید ترابی گیکلو
سيستم حاكميتي شاهسون -قسمتي ازپاياننامه طايفه گيكلو
درزمان شاه اسماعیل صفوی عشایرشامل7ایل قزلباش بودکه دردوره شاه عباس صفوی به نام شاهسون تغییریافت که قالب جمعیتی ایران بوده ودربسیاری ازمسائل سیاسی نظامی اقتصادی نقش مهمی داشتند.سیستم حاکمیتی شاهسونهارامیتوان به دو دوره تقسیم کرد:دوره اول قبل از خان خانی میباشد.دوره دوم دوره خان خانی میباشدکه بنیانگذارش محمدعلی شاه قاجاربود.دردوره اول(قبل ازخان خانی)حاکمیت براساس اصل ونسب وخانواده بوده وقدرت به صورت موروثی انتقال می یافت که این خاندان حاکم ازایلهایی شامل افشار اینانلو شاملو ویا ازنوادگان شاهقلی پاشابود.شاهقلی پاشاپسرهایی بانام یونسورپاشاوالله قلی پاشاداشت.
محمدعلی شاه قاجاراین سیستم را ازبین بردوخان خانی راجایگزین ساخت دردوره خان خانی اصل ونسب وخاندان برای رسیدن به ریاست طایفه مهم نبودبلکه هرکس وخانواده ایی که تدبیر قدرت وزوربیشتری داشت به ریاست طایفه نائل میگشت وخاندانهای حاکمه جدیدی در دوره خان خانی شروع به نشونماکردندکه ازمهمترین آنهامیتوان به حاج فرج بیگ عالیشان بیگ وحاتم بیگ درگیکلو،باباش بیگ وعبادالله بیگ درطالش میکاییل لو،جعفربیگ وصمیدبیگ درجعفرلواشاره کرد.
خاندانهایی که قبل ازخان خانی درقدرت بودندبسیاری ازآنهادردوره ی خان خانی قدرت را ازدست دادندودر روستاهاوشهرهاساکن شدندوفقط قوجابیگلوهاوعیسی لوهادرقدرت مانده بودند(عیسی بیگ نوه قوجابیگ بود)وبعضی نیز زندگی کوچ نشینی داشتندمانندعده ايي ازتیره ی علی پناهلوگیکلو،البته دیگر فاقدقدرت شده بودندوتحت ریاست حاج فرج بیگ عالشان بیگ وحاتم بیگ قرارگرفته بودند.بعضی ازاسامی خانهاي ساکن شده درشهرهاوروستاعبارتنداز:شکراللهی در روستای سولاخلوی مشگین-طهماسبی روستای مزرعه جهان-عطایی روستای کلانپا-عطایی روستای ساربانلار-محمدی روستای ساوجبلاغ-عطاخانی روستای احمدبیگلو-پناهی گیکلو(ازتیره ی علی پناهلوی گیکلو)درمشگین ومغان البته پناهی گیکلو پسرعموهای دیگری بانام دیگری نیزدارندکه ازمعروفترین آنهامیتوان به میرزازاده گیکلواشاره کردالبته میرزازاده ها به زندگی عشایری ادامه داده بودند ند.(البته خانواده های یادشده اسامی دیگری نیزدارندکه معروفترین آنهارانوشتیم.چون پایاننامه درموردگیکلومیباشددرمورداین طایفه توضیح بیشتری دادم)خاندانهای حاکم شده در دوره خان خانی توانسته بودندباتدبیروتفکرقدرت رادرخاندان خود نگهدارند.
عنوانهایی که برای حاکمان طوایف می گفتندقبل ازخان خانی دارای درجه مشخصی بودمثل سلطان(10 باشی)بیگ(100باشی)خان(1000 باشی)سرتیپ ومیرپنج(فرمانده پنج هزارنفر)امیرتومان(سرلشگر).دردوره ی خان خانی به ریس طایفه هردو عنوان بیگ وخان رامیگفتند.دردربارعثمانی به سلاطین عثمانی عنوانهای سلطان وخان مثلا سلطان عبدالحمید خان حضرتلری.به مشاوران و وزرا عنوان پاشا.به فرمانداران مناطق عنوان بیگ .به علت دشمنی صفویها باعثمانیها عناوین سلطان وخان که برای شاهان عثمانی به کاربرده می شد صفویها این عناوین را به عنوانی برای پایین تر از شاه به کارمی بردند.
فرستنده مطلب : جناب آقای فرشید ترابی گیکلو
گيكلوجزيئدي اويماق نيست
متاسفانه دربعضی از منابع تاريخي، مثل تاریخ دشت مغان نوشته میر نبی عزیززاده ازطایفه گیکلو جز یئدی(7)اویماق نام برده شده است که درست نیست.درزبان ترکی کلماتی مثل اویماق یااوی(oymak)وبوی(boy)معادل کلمات خوشه،طایفه وقبیله میباشد.درمنابع تاریخی مرتبط باشاهسونها درموردطایفه گیکلواطلاعاتی ازاین طایفه ازگذشته ی دورش نیست.بیشترین اطلاعاتازگیکلوازاواخرسلسله قاجاریعنی اواخرسلطنت مظفرالدین شاه ودوره محمدعلی شاه(آغازریاست حاج فرج بیگ وبرادرزاده اش عالشان بیگ)است.وقبل ازآنهایعنی سلسله های صفویهوافشاروقاجارهاازفتحعلی شاه تااواخرمظفرالدین شاه هیچ اطلاعات ومطالب مکتوبی وجودندارد.
اینکه گیکلوها جزقزلباش است یا اینکه همراه یونسور پاشاآمده است اطلاعاتی دراین زمینه وجودندارد.طبق اسنادوگفته هاي تمامی معمرین گیکلوكه این حرفهاراتصدیق میکنندکه گیکلوهای اصیل نسل علی پناه بیگ(تیره علی پناهلو) و بیگهای اصیل گیکلونیزعلی پناهلوهابوده اند(اصلی بیلرعلی پناهلیلاردی).علی پناه بیگ وامراه بیگ ازاولین روئسای طایفه گیکلو بوده اند.امراه بیگ دراثراختلاف باطایفه دیگربه ضرب گلوله کشته شده بودومحل کشته شدنش که یک تپه بوده است ازآن موقع به بعدبه داوالان تپه مشهورشد(این اتفاقات درزمانهای خیلی قبل حاج فرج بیگ اتفاق افتاده بود).
شهرت وقدرت طایفه گیکلوبیشتردرزمان ریاست حاج فرج بیگ،عالشان بیگ وعلی الخصوصحاتم بیگ بوده است.هفت ایل فزلباش عبارتنداز:1-شاملو که یئدی اویماق(هفت اجاق )طایفه های بیگدلی-عرب لو-اجیرلو-حاجی خواجه لو-همون لو-حسین حاجی لو-گون اولی(درزمان ریاست حاتم بیگ گوناولی به گیکلو پیوسته بود)شاملوها ازشام(منطقه حلب آمده بودند).2-روملوکه از روم شرقی آمده بودندآتاخانلو-قوجه بیگلو-نوروزعلی بیگلو-رضابیگلو-بنده علی بیگلو-شاه علی بیگلو-مستعلی بیگلو-علی بابالو.3-ذولقدر4-افشار:طوایفی چون ساری خان بیگلو-قوجه بیگلو-آتاخانلودربعضی ازمنابع قاجار ازافشارها دانسته شده اند.افشارها هم از روم شرقی آمده بودند.5تکلو6قاجار7استاجلو.درزمان ریاست حاتم بیگ شش طایفه کوچک شامل طوایف:ملی-سیدلر-حسین حاجیلو-کورعباس لو(کورآبازلو)-تروت-کلاش که جمعا با گیکلوهفت طایفه می شدكه به هفت بلوک مشهور شده بوددندکه زیر نظرطایفه قدرتمند گیکلو قرار گرفته بودند.در توضیح قزلباشهای شاملوکه یئدی اویماق نام دارد دیدید که گیکلو جز یئدی اویماق نبوده است.
فرستنده مطلب : جناب آقای فرشید ترابی گیکلو
حاج فرج گیگلو:
 |
عکس: حاج فرج گیگلو رئیس طایفه ی گیگلو
از مشاهیر طایفه ی گیگلو در دوره ی قاجاریه بود که بیش از پنجاه سال علاوه بر ریاست و کدخدایی بر طایفه ی خویش در تمام حوادث اجتماعی و سیاسی اذربایجان نیز حضوری موثر و قدرتمند داشت.
پدرش کربلایی محمد علی بیگ بعد از پایان جنگ های ایران و روس و انعقاد عهد نامه ی ترکمنچای در سال 1243 ق طایفه ی گیگلو را که گفته میشود از طوایف مشهور به یدی اویماق مغان بوده با نظارت حسن خان موغانی سرحد دار دولت ایران در منطقه ی اولتان ساحل ارس اسکان داده بود با ارام شدن اوضاع سیاسی و اجتماعی اذربایجان این طایفه نیز همراه با سایر طوایف به زندگی کوچ نشینی در ییلاقات سبلان و قشلاقات مغان روی اورد.
مشهور است که در دوره ی سلطنت ناصرالدین شاه قاجار محمد علی بیگ یکی از حکام دولتی را به قتل رسانیده و به پناه گاخ خای قراباغ فرار کرده بود وی مدتی بعد با امان نامه ی دولت ایران بازگشته و در محکمه ای مجرم شناخته شد اما سوابق نیک و به ویزه رشادت های او در مرزداری جانش را نجات بخشید و از مجازات رهایی یافت.
کربلایی محمد علی بیگ هشت پسر داشت که از میان انها عبادالله بیگ و حاجی فرج مشهور بوده و جانشین پدر شدند حاجی فرج با بزرگانی چون جواد خان امیر تومان حاج خواجه لو و بهرام خان و نوروز خان قوجه بیگلو و محمدقلی خان و نجفقلی خان الارلو و پاشا خان و باباش بیگ طالش میکائیلو همدوره بود و با این سرکردگان مشهور شاهسون درگیری های سخت طایفه ای داشت علاوه بر این در جنگ ها ی شاهسون ها با مرزداران روسیه دوشادوش انها رشادت و غیرت فوق العاده ای از خود نشان داده بود.
روزگار حاج فرج در عهد حاکمیت دولت مشروطه و ایام اشوب و نابسامانی در اذربایجان به درگیری ها ی محلی و منطقه ای گذشت و طایفه ی او نیز متحمل لطمات و صدمات جبران ناپذیری شد.
در خصوص مبارزه با روس ها جنگجویان تحت امر حاجی فرج و برادرزاده اش عالشان خان از ستون اصلی نهضت مقاومت ضد اشغالگری شاهسون ها بودند و در سال 1330 ق در دامنه ی سبلان و منطقه ی ارشق مغان حماسه هایی جاویدان در تاریخ مبارزات عشایر افریدند.
و خاک ایران از وجود بلشویک ها و کمونیست ها ی متجاوز پاک کردند. وی در سال 1312 ه.ش پس از هشتاد سال در گذشت و حاتم خان جانشین پدر در ریاست و کدخدایی شد.
...........................................................................................
عالشان خان گیگلو :
از بزرگان خوشنام عشایر مغان و از سرکردگان جنگجوی طایفه ی گیگلوی ایل شاهسون است که حدود چهل سال بر قسمتی از طایفه ریاست و کدخدایی داشته ودر مقایسه با حاج فرج گیگلو شخصی دولتخواه و ازادی خواه شناخته میشده است .
عالشان پسر حبیب و برادر زاده ی حاجی فرج گیگلو ست. به استناد اطلاعات و گزارش های موجود در اسناد و متون تاریخی و گفتار معمرین محلی در دوره ی سلطنت مظفرالدین شاه قاجار عالشان خان با بروز اختلافات خاندانی از ریاست حاجی فرج بیرون رفت و به صورت مستقل بر قسمتی از طایفه ی خویش کدخدا شد.
در حوادث عصر مشروطه خواهی در اذربایجان عالشان خان به همراهی عمران خان حاجی خواجه لو به هوا خواهی از دولتمردان و حکام اذربایجان و اردبیل و ازادی خواهان برخاست و در تمام درگیری ها مخالفان و موافقان مشروطیت در کنار حاجی خواجه لو ها در ارسباران و مشکین و اردبیل با مستبدین جنگیدند در سال های 1327 ق که مخبر السلطنه ی هدایت والی اذرباجان نقی خان رشید الملک حکمران اردبیل میرزا هاشم حکمران اهر و وزارت داخله ی ایران و انجمن ایالتی اذرباجان خطاب به حاجی حضرتقلی خان و عمران خان حاجی خواجه لو صادر کرده اند از غیرتمندی و مراتب وطن پرستی و دولت خواهی و مرزداری کدخدایان طایفه ی گیگلو قدردانی و سپاسگذاری شده است.
نام عالشان خان در اذهان معمرین منطقه به عنوان انسانی مبارز در راه ملت و نجات دهنده ی مردم باقی مانده است به طوری که مشهور است عالشان خان و برادرش عین الله حتی در برابر حملاتی که قوجه بیگلو ها با استفاده از توپ های غنیمتی از روس ها برای تصرف مشکین شهر در سال 1326 ق انجام میدادند مقاومت ورزیده و شهر و مردم ان را نجات داده بودند پس در گذشت عالشان خان هوار خان جانشین او شد.
...........................................................................................
حاتم خان گیگلو :
عکس:جلو از چپ به راست:حاتم خان گیگلو رئیس طایفه گیگلو/راننده حاتم خان/ عظیم اقا بیگ پاشایی {پسر فرض الله بیگ پاشایی}/امیر اصلان بیگ عیسی لو رئیس طایفه عیسی لو/ ظهراب/ پشت از چپ به راست:ایاز بیگ{پسر محمود خان گیگلو برادرزاده ی حاتم خان گیگلو}/ راننده ی فرض الله بیگ/ کریم خان قوجه بیگلو/فرض الله بیگ پاشایی رئیس طایفه ی تالش میکائیلو/ راننده ی امیر اصلان بیگ/.
حاجی فرج گیگلو 14 پسر داشت که یکی از انها به نام وردعلی در درگیری سواران شاهسون با نیروهای شیخ عبیدالله در دوره ی ناصر الدین شاه در میدان رزم کشته شده بود از میان سیزده برادر دیگر حاتم خان که مردی کاردان سیاستمدار و دور اندیش محسوب میشد بعد از رحلت پدرش در سال 1312 به ریاست طایفه انتخاب شده بود او توانسته بود با درایت و سیاست اختلافات طایفه ای را که در زمان پدرش به اوج خود رسیده بود حل کرده و گیگلوها را به طایفه ای قدرتمند و موثر در میان ایل شاهسون تبدیل کند.
او همچنین در اواخر دوره ی قاجار در جریان جنگ اردوی دولتی با اسماعیل اقا سمیتقو در جمع سواران تحت امر جواد خان امیر تومان حاجی خواجه لو در جنگ شرکت کرده و رشادت و شجاعت بسیاری از خود نشان داده بود در حالی که سیاست فکری حاتم خان و قدرت جنگی جواد خان با هم باعث ایجاد پیروزی شده بود که سیاست فکری حاتم خان تاثیر و کمک به سزایی در پیروزی در این جنگ داشت که بعد از جنگ و تصرف منطقه ی اسماعیل اقا سمیتقو یک کمربند بزرگ و قدیمی از پوست مو طبیعی حیوان و نیمه چرمی زیبای اسماعیل اقا در انجا مانده بود که حاتم خان کمربند را به طایفه ی خویش اورد .
...........................................................................................
موضعگیری حاتم خان گیگلو در غائله ی فرقه ی دموکرات آذربایجان :
بعد از تجاوز نیروهای اشغالگر شوروی به ایران در سال 1320 و فعال شدن عناصر گروهای کمونیستی در اذربایجان شدیدترین فشارها بر روسای عشایر شاهسون از سوی عناصر امنیتی سیاسی و نظامی اشغالگران وارد میشد.
یکی از این افراد متنفذ و محترم حاتم خان گیگلو بود که نمایندگان اعزامی میرجعفر باقر اف رئیس جمهور اذربایجان شوروی با شیوه های مختلف تطمیع و تهدید در صدد جلب همکاری وی با تشکیلات حزب توده و فرقه ی دموکرات اذربایجان بر امدند در مهر ماه 1320 حاتم خان گیگلو به همراه دیگر روسای طوایف شاهسون در جلسه ای که با دعوت محمد ساری جالنیسکی نماینده ی مخصوص میر جعفر باقر اف در اردبیل تشکیل شد و حضور یافت.
در شهریور 1324 کنسولگری شوروی در اردبیل حاتم خان گیگلو و چند نفر از کدخدایان شاهسون را به اردبیل احضار کرده و انها را به اعلام استقلال اذربایجان و شاهسون ها تحریک کرد اما حاتم خان و بسیاری از بزرگان شاهسون این خواسته ی کنسول شوروی را نپذیرفت منظور اصلی کنسولگری روانه کردن حاتم خان گیگلو و رستم خان عیسی لو و فرض الله بیگ طالش میکائیلو به باکو بود تا بدین وسیله روحیه ی طوایف شاهسون و اهالی را متزلزل و زمینه ی اجرای مقاصد حزب توده را در منطقه فراهم کنند.
امتناع حاتم خان گیگلو و فرض الله بیگ پاشایی از رفتن به باکو در نقش بر اب شدن توطئه های عناصر فرقه ی دموکرات میر جعفر باقر اف رئیس جمهور اذربایجان بسیار موثر افتاد.
ماموران امنیتی شوروی که مقاومت و سازش ناپذیری حاتم خان را مانعی جدی در نفوذ به قلمرو طایفه ی گیگلو و نواحی مشکین و اصلاندوز تلقی میکردند در صدد ایذاء و اذیت فرزندان او از جمله بالا خان و علی خان بر امده و بدین تربیت با زور و تهدید خواستار همکاری انها شدند.
اخرین ملاقات ماموران شوروی با حاتم خان گیگلو یک ماه قبل از 21 اذر 1324 صورت گرفت زمانی که کنسول شوروی در تبریز به همراه ماموران اطلاعاتی شوروی به منزل حاتم خان در مشکین شهر رفت و او را تهدید کرد که او نیز میبایست مانند سایر روسای طوایف به کناری نشسته و در سیاست و امور بخش مشکین شهر دخالت نکند و الا با او و امیر اصلان عیسی لو به طور دیگر رفتار میشود.
در طول یک سال فعالیت فرقه ی دموکرات اذربایجان خواه با زور و تهدید و خواه با توجه به سیاست محتاط حاتم خان یکی از فرزندان او به نام علی خان رئیسی در مراکز هواداری کرد و حتی در درگیری های پاییز سال 1325 با مخالفان فرقه ی دموکرات جنگید بالا خان فرزند دیگر حاتم خان نیز به عنوان ریاست اداره ی شهربانی فرقه ی دموکرات در مشکین شهر با مخالفان فرقه جنگیده بود.
محمود خان برادر حاتم خان نیز نماینده ی مجلس ملی اذربایجان از منطقه ی عشایر مشکین شهر بود حاتم خان تا اخر عمر فرقه دموکرات متحد امیر اصلان بیگ عیسی لو باقی ماند و تسلیم انها نشد.
در سال های بعد از سقوط فرقه ی دموکرات نیز حاتم خان رئیس طایفه بود و مردم او را کد خدایی ایلدار رعیت پرور متدین و وطندوست شناخته و می شناسند.
...........................................................................................
حاج محمود خان گیگلو (برادر کوچکتر حاتم خان) :
از بین برادران حاتم خان گیگلو محمود خان برادر کوچک حاتم خان فردی شایسته تر نسبت به دیگر برادرانش بود که ازلحاظ دارایی و ثروت نسبت به حاتم خان و برادرانش برتر بود.
محمود خان خود نیز تحت امر حاتم خان گیگلو قرار داشت و تمام مخارج مادی دیگر برادرانش را میداد.
...........................................................................................
هوارپناهی گیکلو :
عکس متعلق به هوارپناهی گیکلو فرزند عباس سرتیپ گیکلو میباشد.
فرستنده عکس : جناب آقای میرزازاده گیکلو - مشگین شهر
...........................................................................................
 |
عكس فوق مربوط به محقق بزرگ ریچارد تاپر ، نانسی تاپر همسر سابق ریچارد و حناب آقای حمید حاتمی گیگلو در ییلاق طایفه ی گیگلو میباشد.
...........................................................................................
 |
عکس فوق : علی خان رئیسی پسر حاتم خان و خانم موگول اندروز محقق المانی همسر پیتر اندروز
...........................................................................................
عکس جدیدی از ریچاردتاپر و توکل ایمانی گیکلو پسر ارشد حاج عمران ایمانی گیکلو میباشد.این عکس در فروردین1393در لندن گرفته شده است.ریچاردتاپر زمانیکه کتاب تاریخ سیاسی اجتماعی شاهسون را در ایران می نگاشت در آلاچیق حاج عمران ایمانی گیکلو به سر می برد.
ارسالی عکس و مطلب : جناب آقای علی ایمانی گیکلو
...........................................................................................
بيگهاي اصيل در گيگلو :
بيگهاي اصيل در گيگلو تيره ي عليپناهلو ميباشند كه اجدادشان از خيلي زمانهاي پيش از تركيه آمده است حتي اين احتمال هم وجود دارد كه ولايت گيگ در تركيه اسم يكي از اجداد عليپناه بيگ باشد اما بيگهاي كه اكنون در گيگلو بيگ شناخته شدند يعني خاندان حاج فرج بيگهاي اصيل نيستند عليرضا و پسرش محمدعلي كه به ترتيب پدر بزرگ و پدر حاج فرج بودند در اواسط قرن نوزدهم از قرهباغ آمده اند.
در واقع خاندان حاج فرج از 150سال كمتر به ايران آمده اند در ان زمان و قبل از آن قدرت طايفه ي گيگلو در دست عليپناهلوها بود از بيگهاي آن زمان ميتوان به امراه بيگ نبي بيگ نهمت بيگ سليمان و نريمان بيگ و عباس سر تيپ بود كه عباس بيگ در دوره ي يكي از شاهان قاجار درجه ي سرتيپي گرفت واز آن به بعد به عباس سرتيپ معروف شد اما زماني كه خاندان حاج فرج وارد ايران شدند قدرت را از دست عليپناهلوها خارج كرده وخود را بيگ ناميدند و كلا در كتابهاي مربوط به شاهسون تاريخ گيگلو را از خودشان شروع كردند.
در ادامه ي مطالب قبلي:زماني كه قوجا بيگلوها مي خواستند مشگين را تصرف كنند همين عليپناهلوها در كنار حاج فرج و عالشان با قوجا بيبيگلوها جنگيده ومشگين را نجات دادند اما در كتابها صحبتي از علي پناهلوها به ميان نياوردند.عليپناهلوها هم اكنون با نامهاي ميرزازاده پناهي نعمتي و اطاعتي هستند.
شجره نامه علیپناه لوها :
شجره نامه نسل علیپناه بیگ}امراه بیگ فرزند علیپناه بیگ است.سه پسر امراه بیگ عبارتند از نبی-آقاجعفر-حاج حسن}پسر نبی:سلیمان}پسران سلیمان:عباس سرتیپ-نهمت-نریمان}نسل عباس سرتیپ و نریمان با نام پناهی ونسل نهمت بانام نعمتی است }پسران آقاجعفر:میرزاحسین-آقاحسین-آلجعفر}نسل میرزاحسین بانام میرزازاده نسل آلجعفربانام اطاعتی ونسل آقاحسین بانام پناهی است}.نسل حاج حسن الان یک تیره ی مستقل هستند پسران حاج حسن عبارتند از کاظم ومحمدتقی .نسل کاظم بانام کاظمی ونسل محمد تقی بانام تقوی است وبانام حاج حسنلو هستند.
 |
Geyikli’nin kuruluşu tarihinin 1500-1550 yılları olduğu tahmin edilmektedir. Eski adı Alagâvur iken 1957 yılında İçişleri Bakanlığının izniyle adı Geyikli olarak değiştirilmiştir. Kuruluş yeri ise değişmemiştir. Yöreye Alagâvur adının nasıl verildiği bilinme-mektedir. Bu hususta birkaç rivayet vardır.Rivayete göre,yöreye uzun yıllar,ala saçlı (saçla-rının bir kısmı doğuştan beyaz) veya çiçek yada sedef hastalığına tutulmuşta olabilen bir Rum (kalaycılık, demirci ve bakırcılık) ustası gelir.Hayli meşhur olan kalaycı Sonbahardan İlkbahara kadar köyde kalaycılık yapar.Civar köylerdeki insanlar kapkacak kalaylatmak için,Alagâvur’a gidiyorum,İfadesini sıkça kullanırlar .Bu doğuştan ala saçlı Rumdan dolayı köyün adı Alagâvur olarak kalır.Diğer bir rivayete göre, halk helva kavurmak is-ter.Bu işin erbabları bulunamaz.Helva güzel kavrulamaz. Kavruldu,kavrulmadı diye birbirleriyle ağız kavgasına tutuşurlar.Nihayet ala-mala kavur denir.Alagâvur adına zamanla dönüştüğü kabul edilir. Bu ifadenin zamanla “Ala gâvur” şekline dönüştüğü kabul edilir.
GEYİKLİGeyikli Beldesi Trabzon ili, Şalpazarı ilçesine bağlı Sisdağı eteklerinde kurulmuş bir beldedir. Yeşilyurt, Yenimahalle ve Gültepe olmak üzere üç mahalleden oluşmaktadır. İl merkezinden 76 km., İlçe merkezinden 10 km uzaklıktadır. Rakımı 700 metre ile 2182 metre arasındadır. Alanı doğudan batıya 10 km, kuzeyden güneye 10 km olarak 100 km2’lik bir alana sahiptir. 904 hanedir. Resmi nüfusu 2000 nüfus sayımına göre 5134 dür.Karadeniz bölgesinde denize yakın dağların en yükseği olan 2182 metre yükseklikteki Sisdağı Geyikli Beldesi sınırları içerisindedir. Sisdağı şenlikleri düzenli olarak her yıl Temmuz ayının dördüncü haftası Cumartesi günü Geyikli Belediyesince organize edilerek yapılmaktadır. Bu yılda 188. ncisi yapılmıştır.1580 Sayılı Kanunun 7469 sayılı kanunla değişik 1. maddesi uyarınca 27 Eylül 1991 günü Geyikli Belediyesi resmen kurulmuştur.07 Haziran 1992 günü ilk Belediye Başkanlık seçimi yapılmıştır.Geyikli Belediyesine ait hizmet binası dört katlı 220 m2 üzerine Geyikli Beldesi Yeşilyurt mahallesinde inşa edilmiş olup, 5 Aralık 1998 yılında hizmete açılmıştır.Geyikli Belediyesine ait 2 adet iş makinası, 2 adet damperli kamyon, 1 adet Traktör, 2 adet sıkıştırmalı çöp kamyonu, 2 adet münibüs, 1 adet hasta nakil aracı,1 adet pikap, 1 adet su tankı ve 1 adet taksi araçları bulunmaktadır.Beldemizde 13 adet cami-i, 1 adet Çok Programlı Lise, 1 adet İlköğretim Okulu, 2 adet Sağlık Ocağı, 1 adet Halk Kütüphanesi, 4 adet kemer tarihi köprü, 6 adet tarihi un değirmeni mevcuttur.Geyikli Belediyesinde 1 Belediye Başkanı, 9 Meclis üyesi, 5 memur ve 9 işçi görev yapmaktadır.
... جهت دیدن عکسهای بیشتر و زیبا از منطقه سر سبز گیکلی لطفا کلیک کنید ...
http://erzurum.geyik.koyu.com.tr
فرستنده مطلب : جناب آقای مظفر ترکمن (ایشان شهردار شهر گیکلی - ترکیه ، که خودشان این مطلب و وبسایتشان را برای شناساندن منطقه ای بنام گیکلی در ترکیه برای مغانشهر فرستاده است)
...........................................................................................
براساس اسناد موجود علیرضا ومحمدعلی که به ترتیب پدربزرگ وپدر حاج فرج بوده اند از اواسط قرن نوزدهم به بعد از قره باغ به ایران آمده اند.در طایفه گیگلو دو خاندان در قدرت بوده است اولین خاندان ،خانواده علی پناه بیگ و دومین خاندان، خانواده حاج فرج بیگ بوده است. تیره های دیگری از علی پناهلو بانامهای دیگر جدا شده اند که عبارتنداز حاج حسن لو(کاظمی-تقوی)آبشلو(رهنمون-پرورش)قیرولو(جودی-جوادی).علی پناهلوها در زمان حاکمیتشان بسیار ثروتمند و قدرتمند بوده اند.علت از دست دادن قدرت در این خاندان عبارت بود از اختلاف بین خانواده برای رسیدن به ریاست و غرور به ثروت و قدرت. هم زمان بااین موقعیت علی پناهلو ها ،حاج فرج و برادرزاده اش عالشان که مردانی کاردان و دوراندیش بودند قدرت را از دست علی پناهلوها گرفتندهر چند بین این دو نیز اختلافاتی وجود داشت.انتقال قدرت در طایفه گیگلو در15سال اواخر قاجار روی داده بود.نام پدر علی پناه بیگ الله قلی پاشااست الله قلی پاشا به همراه برادرش یونسورپاشا در زمان شاه عباس صفوی از ترکیه آمده است.
پسران الله قلی پاشا عبارتند از بدرخان بیگ-نظرعلی بیگ-علی پناه بیگ. یونسورپاشا نیز 6پسر داشت.پسران محمد علی عبارتند از حاج فرج -فتحعلی-حبیب-ایباش(متاسفانه آقای آرسام پاشایی یک سری اطلاعات نا درست در مورد حاج فرج لو ها نوشته است) در مطالب قبلی در مورد علی پناه بیگ به اشتباه نوشته شده است که گیگ جد علی پناه بیگ است.
علیپناه نوه الله قلی پاشاو پسر نظرعلی بیگ بودپسران الله قلی پاشا عبارتنداز بدیرخان ونظرعلی بیگ.که نظرعلی کوچکترین پسرش بود.پسران نظرعلی عبارتندازمحمدبیگ بالاجابیگ وعلیپناه بیگ بودند.نظرعلی وبرادرزاده اش کوچک خان شاهسون را میان خودتقسیم کردندوسالهابایکدیگردرگیربودندکه سرانجام آتاخان پسرکوچکخان،نظرعلی رابه اتفاق خانواده ورعایایش ازمشگین ومغان بیرون کرد وتنها خانواده علی پناه بیگ درمشگین ومغان ماند.
نویسنده این اطلاعات از اسناد ومدارک موجود معمرین تحقیق شده است.
...........................................................................................
تیره های گیکلو :
ساختار سیاسی اجتماعی ترکان درگذشته براساس واحدهای سازمانی اویماک بوی ایل طایفه تیره و گوبک بود.ازدوره صفویها که اتحادیه ایل شاهسون بوجود آمد واحدهای سازمانی عبارت بودند از ایل که بزرگترین واحدسازمانی بود و در واحدهای کوچکتر به ترتیب طایفه تیره وگوبک میباشد.تیره های گیکلو عبارتنداز:علی پناه لو(میرزازاده پناهی اطاعتی محمودزاده) قیرولو(جوادی جودی معززی ممی زاده)آبش لو(رهنمون پرورش)حاج حسن لو(کاظمی تقوی)محمدعلیلو(ریسی رضایی شهریار حاتمی فرجزاده فرجی امیرپور عالشانی رهنما محمدی نعمتی لطفی عبادی)خلیل لو(خلیلی مهماندار پایدار امیری نجفی درخشان گلدوست) رمضان لو(فهیمی حضور صفابخش)علی بایرام لو(اعیادی اسدی)مدینه لو(خلدی)نظرلو(نظری)قاراپتیخ لو (لایق اخوان اسمعیلی اکرامی اقراری نعمتی محمدی نسب)حاجی ایمان لو(ایمانی نصراللهی بالاکشی زاده عیونی)بزاغلو(قوی بازو گلستانی سرمدی مهرآور )خان حسین لو(کریمی آذرمی)مصطفی لو(شعبانی)آقاجعفرلو(جعفروند ریسی اجاقی)اورج لو-لال گئدلو-جبی لو-موسی لو-طومارلو-قیطارانلو-میرزاعلی لو-ناغی لو-ججان لو-گون اولی-حاجی جعفرلو میباشند.دلیل اینکه نام خانوادگی تعدادی از تیره ها را ننوشتم به خاطرعدم اطلاعات دقیق بوده و اگر قصوری هم هست عفو فرمایید.
طایفه گیکلو و ایل اینانلو، نظام ریاستی ایلات وطوایف :
همزه بیگ اولین ریس ایل اینانلوبودکه نام پدرش اینال بیگ بودبه همین خاطرنام ایلش رااینانلونامیداینانلوازایل بیات که یکی ازایلهای بیست وچهارگانه اغوزاست منشعب شده است.اکثرایلات ازقلمروعثمانی مناطق آناطولی(ترکیه کنونی)وشمال سوریه مهاحرت کرده بودندطوایفی که ازآناطولی آمده بودندبانام روملووطوایفی که ازشمال سوریه آمده بودندبانام شاملوشناخته میشدنددرزمان شاه اسماعیل اول صفوی قزلباشهاایلاتی بانامهای شاملو-استاجلو-بهارلو-تکه لو-افشار-ذولقدر(دولقدر)بودندایل شاملواتحادیه ای متشکل ازایلهای اینانلوبیگدلواجیرلوواحتمالاحاجی خواجه لوبوده اند.براساس گزارش های گوستاوراده آلمانی ومارکف روسی همزمان بایونسورپاشاایلات اینانلووبیگدلوازقلمروعثمانی واردخاک ایران شدندکه ایل اینانلومتشکل ازشش طایفه گیکلوپیرایواتلو کورعباسلوکلاش یورتچو و دورسون خوجالی بودکه چهارطایفه گیکلوپیرایواتلو کورعباسلو وکلاش درمغان ومشگین سکونت کرده ودوطایفه یورتچو و دورسون خوجالی دراردبیل سکونت کردندنادرشاه افشاردرسال1108ه.ش برخی طوایف منطقه ازجمله شقاقی اینانلووافشارراکه درطی سال1107ه.ش که به تابعیت عثمانیهادرآمده بودندازمغان مشگین واردبیل به خرقان وخمسه تبعیدکردحتی اینانلوهاوافشارهای خرقان وخمسه عقیده دارندکه اجدادشان درزمان نادرشاه ازمناطق ذکرشده مهاجرت کرده انددراوایل قرن هیجده نادرشاه ایل شاهسون رادارای ساختارسیاسی اجتماعی منسجم ومتمرکزبه نام اتحادیه ایل شاهسون کردویکی ازهم ایلیهای خودازنوادگان یونسورپاشاشخصی به نام بدیرخان پاشارابه ریاست این اتحادیه گذاشت وریاست به صورت موروثی دراین خاندان بوددرست است که ایل شاهسون درزمان شاه عباس صفوی بوجودآمدولی این نادرشاه افشاربودکه آن رابه صورت اتحادیه منسجم ومتمرکزدرآوردازاوایل قرن هیجده تااواخرقرن نوزده تمامی طوایف شاهسون دراین اتحادیه قرارداشتنددراواخرقرن نوزده(دوره محمدعلی شاه قاجار)اتحادیه فروپاشیدوطوایف مستقل شدنددرمنابع تاریخی تااواخرقرن نوزده نامی ازشش طایفه گیکلوپیرایواتلو کورعباسلوکلاش یورتچو و دورسون خوجالی نیست ولی اینانلوبه فوردیده میشوددراتحادیه شاهسون طایفه های مذکوربانام اینانلوشناخته میشدندتااینکه دراواخرقرن نوزده اتحادیه شاهسون فروپاشیدوطوایف مستقل شدندبه نام اسامی این طوایف برمیخوریم.نظام ریاستی دارای سلسله مراتبی بودکه بالاترین آن ایلخان یاایل بیگ یابیگلربیگی بامقام خان بودکه ازطرف شاه انتخاب میشدوبه صورت موروثی درنوادگان یونسورپاشابودخان معادل درجه سرگر(مین باشی)است ریس طایفه دارای مقام بیگ بوده وبه صورت شورایی متشکل ازریش سفیدان افرادمتنفذوثروتمندان طایفه ازاشخاص لایق طایفه بانظارت ایل بیگ انتخاب میشدباتوجه به شرایط آن زمان دربعضی مواردلابی گری وکودتانیز درانتخاب ریس طایفه دخیل بودمدیریت تیره وگوبک نیزبرعهده ریش سفیدی کاردان ازتیره بود.بیگ معادل درجه سروان(یوزباشی)است.روئسای طوایف تااواخرقرن نوزده تحت امرایل بیگ بودندمقام ایل بیگ که ازطرف شاه انتخاب میشد تازمان فروپاشی اتحادیه به صورت موروثی بودولی ریس طایفه باتوجه به موقعیت وشرایط میتوانست تغییرکندکه نمونه های آن دراواخرقرن نوزده انتقال قدرت درطوایف گیکلووطالش میکاییل لوازیک خاندان به خاندان دیگر(ازیک تیره به تیره دیگر)اتفاق افتادمحمدعلی شاه قاجارهمانطورکه توضیح داده شددراواخرقرن نوزده سیستم ایل بیگی رالغوکردکه درنتیجه آن اتحادیه ایل شاهسون فروپاشیدوطوایف مستقل شدندوروئسای طوایف(بیگها)دیگرتابع ایل بیگ(خان)نبودندبااین شرایط که ایل بیگها فاقدقدرت شدندبه سکونت درشهرهاروستاهاوکارهای اداری روی آوردندبعضی نیزدربین مردم عادی استحاله شدندولی قوجابیگلوهاوعیسی بیگلوهااقتدارخودراحفظ کرده بودندازایل بیگهای مشگین شکراللهی در سولاخلو طهماسبی درمزرعه جهان پاشایی ومحمدی درساوجبلاغ عطایی درکلانپا عطایی در ساربانلار عطاخانی دراحمدبیگلو وفرضی درخیاواشاره کردایل بیگهای اردبیل نیزدرکارهای دیوانی سرمایه گذاریهای کلان وزندگی درشهرهای بزرگ وکشورهای اروپایی روی آورده بودند.دراواخرقرن نوزده بافروپاشی اتحادیه که ایل بیگها فاقدقدرت شدندمقام خانی لغو گردیدوبرای روئسای طوایف تنهامقام رسمی بیگ بودالبته برای اشخاص معدودی نیز مقام خان اعطا میشدکه درآن صورت دارای مسئولیت نامحدودبود.به بعضی ازسرکردگان طوایف براساس لیاقت مقامهایی بالاترازخان وبیگ اعطا شده بود که میتوان به جوادخان امیرتومان وعمران خان امیرتومان ازحاجی خواجه لو،امیرخان امیرتومان قوجه بیگلووعباس سرتیپ گیکلو اشاره کرد.امیرتومان معادل درجه سرلشگری(فرمانده ده هزارنفر)است.در تاریخ به اصطلاح یئدی اویماک زیادبرمیخوریم که ازاین یئدی اویماک داستانهای مختلفی نقل میشودکه محتمل ترین آن عبارتنداز:بیگدلو هومونلو آیواتلو حاجی خواجه لو گبه لو اینانلو و عرب لو اشاره کرد.
فرستنده مطلب : جناب آقای اسماعیل میرزازاده گیکلو
...........................................................................................
نام گذاری طوایف :
در نامگذاری طوایف دو مورد بیشتر دخیل بوده است.این دو مورد عبارتند از اسم شخص و اسم شغل. اسم شخص:همانطورکه میدانیم اکثر طوایف از قلمر و عثمانی به ایران آمده بودند و اسامی بیشتر طوایف ازنام اشخاصی مثل اولین ریس(بنیانگذار) طایفه یانیاکان اولین ریس گرفته شده بودطوایف دردو زمان ومکان مختلف شکل گرفته بودندکه عبارتنداز اول) زمان قبل ازمهاجرت درقلمروعثمانی دوم)زمان بعدازمهاجرت درایران. درهردوزمان ومکان اسامی طوایف ازنام اشخاص گرفته شده است.طوایفی که قبل ازمهاحرت درقلمروعثمانی شکل گرفته بودندنام این طوایف برمنطقه روستاوشهری که درآن زندگی میکردندگذاشته شدوهم اکنون نیزدرترکیه به نامهایی ازاین شهرهاوروستاهابرمیخوریم که طوایفی هم نام درایران دارندکه ازآنجابه ایران مهاجرت کرده بودند.
از این دسته طوایف میتوان به تکه لو(تکه شهری دراستان آتتالیا)ذولقدریادولقدرشهری دراستان ماراش اینانلوشهری دراستان قاضی آنتپ قارامانلو(قارامان استانی درمرکزترکیه)و...اشاره کرد.درایران درمورداین طوایف دیدگاه این است که نام این طوایف ازمحل زندگی اولیه شان درعثمانی گرفته شده است.ولی همانطورکه توضیح داده شدمحل زندگی ازنام طایفه ونام طایفه نیزنام شخصی مثل اولین ریس یانیاکان اولین ریس گرفته شده است.ممکن است طوایف دیگری نیزقبل ازمهاجرت شکل گرفته ولی مکانی به نامشان نباشدمثل قاجار.این دسته ازطوایف بدنه اصلی قزلباشهادرزمان شاه اسماعیل صفوی بوده اند. طوایفی نیزهستندکه بعدازمهاجرت به ایران درزمان شاه عباس صفوی شکل گرفته ونقش مهمی درتشکیل ایل شاهسون داشتنداکثراین طوایف ازنسل شاهقلی پاشا(پدریونسورپاشاوالله قلی پاشا)،قورت بیگ و...میباشند.ازاین طوایف میتوان به قوجابگلو بندعلی بگلو علی بابالو نوروزعلی بگلو پلاتلو دمیرچی قورتلار(ازنسل قورت بیگ)قوزآتلو(قوزآت پسرقورت بیگ)بالابگلو شاهعلی بگلوو...اشاره کرد.قوجابیگ نوروزعلی علی باباو...هرکدامشان اولین ریس طایفه خویش بوده اند.
اسم شغل:طوایفی نیزهستندکه اسامیشان ازشغل طایفه گرفته شده بودمثل زرگر جلودارلوساربانلاریاسروانلار(شترداری)ویورتچی(تعیین محل یورت).
طایفه گیکلو : معنی لغوی گیک گوزن وجیران میباشد.متاسفانه مولفان وبعضی سایتهابدون دلیل وسندنوشته اندکه گیکلوها ازگیک عثمانی آمده اندکه درست نیست ومعمرین باریک بین نیز تصدیق نمیکنند.درترکیه بانام گیک روستایی درارضروم گیکلی شهری درسواحل دریای سیاه کوهستان گیک درشمال شرق آنتالیاوشایدمکانهای دیگری نیزبااین نام باشند.درزمان تشکیل حکومت عثمانی درخوی ایران فردی به دنیاآمده وبه درجه اولیایی میرسداین شخص کلاباگوزن سرکارداشته وهرجاکه میرفت سوارگوزن میشدبه همین دلیل به گیکلی بابامشهوربودوقبرش درمنطقه اینه گول استان بورسا میباشدکه برسرقبرش شاخهای گوزنی راکه سوارمیشدآویزان است گیکلی بابا یکی از فرماندهان عثمانی بودوهمچنین درزمان اورحان قاضی دومین پادشاه عثمانی نقش مهمی در فتح بورساداشت. آیاطایفه گیکلوجزقزلباشهای شاه اسماعیل صفوی است یاجزطوایفی هست که همزمان بایونسورپاشادرزمان شاه عباس صفوی آمده اند؟یکی ازعلمی ترین ومستندترین منابع درموردایل شاهسون کتاب ریچاردتاپرمیباشدایشان بااستنادبه گزارشهایی ازگوستاوراده آلمانی ومارکف روسی طایفه گیکلورامنتسب به ایل اینانلومیداندکه همزمان بایونسورپاشاآمده بودند(درکامنت قبلی توضیح داده شد)درقزلباشهانیزاینانلو بیگدلو اجیرلو واحتمالاحاجی خواجه لو تشکیل دهنده اتحادیه شاملو بوده اند.آقای ریچاردتاپروجه تسمیه گیکلوراتوضیح نداده است.اینکه گیک اسم شخصی باشدکه اولین ریس یاجداولین ریس باشددراین موردهیچ معمری ازطایفه تصدیق نمیکنند.شغل طایفه باشددراین زمینه معمرینی ازطایفه وعلی الخصوص تیره علی پناهلوها(بنده متعلق به این تیره میباشم)روایت میکنندکه درزمانهای خیلی قدیم بزرگانی ازطایفه گله های گوزن نگهداری میکردندولی بعدهابنابه دلایلی این گله ها ازبین رفته اند.درکشورسوئد ومناطق شرقی روسیه کوچروها گله های گوزن نگهداری میکنند.
فرستنده مطلب : جناب آقای اسماعیل میرزازاده گیکلو
فرستنده مطلب : جناب آقای سعيدپناهي گيگلو ( از نسل عباس سرتيپ بزرگ )
برگفته از سایت مغانشهر
**اوجال مغانینم،اوجال**...ما را در سایت **اوجال مغانینم،اوجال** دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 1668